top of page

Whanganui: Kua tau te kereme, he rā hou mō te iwi

Writer: Phoenix Manley-Green
Phoenix Manley-Green
Sep 8
2 min read

Kua tau mai ngā uri o te Awa Tupua o Whanganui ki runga o Pipitea Marae i Pōneke mō te kōkiritanga o ngā pānuitanga tuarua, tuatoru hoki o tō rātou ture whakatau Tiriti.


Kei kō atu i te tekau tau te Kaiwhiriwhiri Matua o Whanganui Land Settlement Negotiation Trust (WLSNT) a Te Kenehi Mair e ārahi ana i ngā aupiki me ngā auheke o te kereme nei.





“Kei te mōhio au te taumahatanga e kawe mai o tātau mātāpono e pā ana ki tēnei whakataunga kereme, he uaua tēnei,” hei tā Te Kenehi.


Kua roa tana iwi e whanga ana kia tae mai tēnei rā whai muri kia anga whakamua ai rātou me tō rātou hapori, ōtirā hei tāna anō kua tae te wā ki te rongo i te hua o aua mahi. 


“Harikoa rawa atu ka tae mai tātau ki tēnei wā, ka taea anō rā te hoki ki te kāinga kia kōrero ngātahi ake anō rā ki o tātau whānau nei i te kāinga,” hei tā Kahurangi Haimona, mema o WLSNT.


 “Ka mōhio tātau ā kō ake nei ka tae te wā poti o te Kawanatanga, ki te kore mātau e tae i mua i te potitanga ka roa ake anō rā te noho te whakatutuki anō rā ngā wawata, ngā moemoeā a kui mā, a koroheke mā,” hei tā Kahurangi anō.


“Ko te takapau whāriki tērā i te taenga mai o ngā taonga, taonga o te mate, taonga o te ora kia ora te takapau whāriki.”  


Ko te Pire Whakataunga Kereme a Ngā Hapū o Te Iwi o Whanganui (2026), e whakaoti ana i ngā whakataunga Tiriti o neherā mō ngā hapū e piri ana ki te Tāone o Whanganui.


“Kua roa te wā tēnei kaupapa e whakapau kaha ana ia te hunga tūpuna nei, te hunga mātua nei kua tae i tēnei wā, whā tekau tau pea e whakapau kaha ana i tēnei kaupapa mō te Tarati me ngā rangatira o te Tarati,” hei tā te Minita mō Te Arawhiti, a Tama Potaka.


“Ki au nei he tūāpapa tēnei hei takahītanga, hei pīkau i ngā mahi whai hauora, i ngā mahi whai kaha, i ngā mahi whai wheako mō te oranga o te ohanga o Whanganui, me te oranga o Whanganui,” hei tā Tama anō.


Kei roto i tēnei whakataunga he $30 miriona te wāriu o te whakataunga ā-pūtea, ā-tauhokohoko hoki, tae atu ki te whakahokinga mai o ngā whenua ahurea e 27 pēnei i te pā o Pākaitore, te ngahere, te pae o Te Puna Hapori, me ngā kura o Whanganui Intermediate me Aramoho. Hei kōrero anō mā Te Kenehi Mair, kua tohaina hoki he $3 miriona mō te whakarauora reo, he $3 miriona mō te whakahou marae, me te hāwhe miriona tāra ki te whakatū i tētahi Poari Matatika hei āwhina ki te whakahoki mai i ngā whenua.


Kua takoto te manawa, kua whakatutukihia te kereme. Mā te Takapau Whāriki te iwi e titiro ki te pae tawhiti. 



header.all-comments


bottom of page