top of page

KUA REWA TE KURA REO TUATAHI O TARANAKI KI RUNGA O AOTEAROA PĀ.

Writer: Phoenix Manley-Green
Phoenix Manley-Green
10 minutes ago
3 min read

He rā whakahirahira tēnei mō te whānui o Taranaki, i te whakarewanga ake o Te Kura Reo tuatahi ki runga o Aotearoa Pā ki roto i te iwi o Ngāruahinerangi. 



He kaupapa i whakatūpuria hei tautoko i ngā mātua me ngā tauira ki te whakapakari i te kōunga o te reo Māori mō te anamata o ngā tamariki mokopuna. 


Ko tētahi o ngā tino take o tēnei wānanga nui ko te whāngai i ngā mātua me te hāpori ki te reo me ngā tikanga, hei whakahura i te ara mō te oranga tonutanga o te reo Māori, me te reo o Taranaki i roto i tēnei rohe.


E ai ki a Connor Macleod, te iho tāngaengae ki te Tōpuni Ngārahu, ko te tikanga o tēnei kura he aro pū ki te hunga e ahei ana ki te kōrero Māori tae noa atu ki ngā mātanga, kaua ko ngā taumata tuatahi anake, ka whakamārama mai ia i tana tirohanga.



“I tāku titiro, i tō mātou titiro hurinoa i te Maunga, i kaha kite i ngā kaupapa reo e whakahaere ana te nuinga e aro pū ana ki era taumata tuatahi ki te tuawha taua takiwā, mō te hunga begginers ki te ako i te reo, ko te hiahia ki a whakaturia tēnei kura reo e aro pū ana ki hunga e ahei ana ki te kōrero Māori, teae noa atu ki te hunga mātanga. Me te hiahia ki a hoki mai ngā uri ki roto Taranaki, ki a whakataranaki āno te reo.”


He mea nui tonu kia whakaohotia te reo tawhitō o Taranaki e rere ana i roto i te toto o ngā uri.


E akiaki ana a Macleod kia mau tonu ki ngā tikanga o ngā tūpuna hei tohu e ora tonu ana rātou i roto i a tātou.

“Ko tāku ki a pupuri tonu i ngā tikanga a kui mā, a koro mā te pūtake o tērā whakaaro, ae ko te reo, he mea nui te reo ki au, ēngari ko te reo o Taranaki he tohu tēnā e ora tonu ana a rātou mā ki roto tonu i a tātou, e rere ana te toto o te tupuna ki tāku tinana, e rere tonu te reo o ōku tupuna i tāku waha.”


Ehara i te mea ko ngā pakeke anake e whai wāhi ana, engari ko te hunga rangatahi anō hoki kei te tautoko i te kaupapa. 


Ko Taikatu Dillon tētahi, he tekau mā toru tōnā pahake, he uri nō te iwi o Ngāruahinerangi. Ko te whakaora me te whakakotahi i ngā uri ki te whakawhanake i te reo o te maunga te kaupapa matua. 


I a ia e tū ana i runga i tōna marae, i tino puta tōna ngākau hikaka ki te kite i te tini o te tangata.

“Ko te take i rehita mō tēnei kaupapa ki a whanake ake tōku reo, tōku reo o Taranaki.”


Ā, ka tāpiri anō ia mō te huihuinga:

“Tino hikaka, tino hikaka te kite i te minenga kua tae mai ki runga i tōku marae ki te whanake i o rātou reo hoki.”


Ko te whāinga nui hoki mō Taikatu, ko te ako i te mita o te reo ki kōnei kia tū pakari ai ia, kia tū maia ai ki ngā marae katoa o Ngāruahinerangi, kia noho hoki a ia hei pou whirinaki mō te paepae hei ngā rā ki te ao. 



Comments


bottom of page