Puanga ki te rangi, ko pūoro ki te whenua: He hononga tawhito i Parikino
- Phoenix Manley-Green

- Jul 18
- 2 min read
I tēnei ata, i whakahaeretia tētahi hautapu e ngā rangatahi o Te Rangataioho ki te marae o Parikino, i ngā pae o te awa o Whanganui, hei mihi ki te Tau Hou Māori.
Nā ngā taonga pūoro me ngā karakia i hautūhia e ngā rangatahi, i kitea e te whānau me ngā manuhiri te hōhonutanga o ngā tikanga tawhito.
Ko Ngawai-te-rongo Rowe tētahi o ngā rangatahi i whai wāhi ki te hautapu. I tana kōrero mō te āhua o te ata, i kī ia: “I tino ataahua te ata, i tino tau te mauri i runga i ahau nā te whakapono pea ki ngā atua, i tau mai te mauri kia mahi ngā mahi i tēnei ata.”
I a ia e whakaaro ana ki te kaupapa wānanga, i kī ia: “Ko tēnei wānanga ko Puanga ki te rangi, ko pūoro ki te whenua, ko tētehi mea i ako mātau i tēnei wānanga kia kimi i tō tātau reo i roto i a mātau.”

I kōrero hoki a Manurereao Smith-Mullany mō te hiranga o tēnei kaupapa ki a ia: “Ki au nei ko Te Rangataioho he kaupapa tino whakaora i ahau, he kaupapa ngākaunui ana ki ahau nā te mea he nui ngā ākoranga nō te awa tupua, nō tō tātau marae a Parikino, he nui ngā ākoranga e ngākaunui ana ahau ki tēnei kaupapa.”
I te whakamāramatanga i ngā mahi i mahia e rātau, i kī ia: “I mahi i ngā karanga, i perei ngā pūtātara, i mahi ētehi karanga, ētehi pao, ētehi mōteatea, ētehi pātere, āe, kātahi ka whakangahau atu ki te iwi, kātahi ka hākari tātau katoa.”
I tae mai hoki he rōpū nō Tahiti ki te tautoko i tēnei kaupapa. I whakapā mai a Melinda Doom-Bodin: “Kua ‘aere mai mātou i Aotearoa nō te farerei i te wanau no’u nei i Aotearoa, Rama, Petina i te ie hapira a Te Rangataioho.”

I kōrero hoki ia mō te hononga i waenganui i a rātau: “Ahuru mate i ki tō mātou natinati ra i te ei i here, i te hau fiti nō te mea e fe ti ki hou tupuna, ko efeti, nō reira mātou i konei ki Parikino nei.”
I kōrero te Manawhakahaere o Te Rangataioho, a Rama Ashford, mō te hiranga o te pupuri i ngā tikanga: “He mea nui mō tātau te āta whakaarotia, tēnei mea te haere tonutanga o ā tātau tikanga o Whanganui, mai te kāhui maunga ki Tangaroa, me kaua tātau e tatari, me tīmata ināianei.”

I te whakarite hoki rātau mō te haerenga ki Tahiti hei te marama o Whiringa-ā-nuku: “Ko te haere atu tātau ki Hawaiki rānō hei te tekau wiki, tātau e whakatere atu ai ki Rangiātea kia mōhio mai rātau, kia mōhio pū mai rātau, e kore rātau e ngaro he kākano i ruia mai i Rangiātea.”

Comments